فلان شخص غريب مىبرد ، شاگرد من گرفته است . مالتان را درست نگاه داريد . دست آخر كه مىخواهند بار كنند و مسافر را مكارى فرصت هيچ كار نمىدهد يكى از آن مقوله چيزها كه قابل لنگ زياد و عرض و داد نباشد ، مفقود مىشود . بيچاره مسافر فرياد مىكند كه فلان چيز از مال من نيست و دالاندار از در شنعت درآمده ، او را ملامت مىگويد كه نگفتم مالت را درست متوجه شو ، هربار دلو از چاه درست بيرون نمىآيد . حال فلان زوار بيرون رفت حكما او برده است . شايد در راه او را به چنگ آورده ، بگيرى . مكارى هم كه از دالاندار كمال رضامندى را دارد و شرط مخالطت در ميان استوار است . فرياد الرحيل بركشيده مرد مسافر را مجبور به بار كردن مىنمايند . و در شبان روز چندين اتفاق چنين مىافتد . اما بزها ، صنعتشان اينست كه روزها از صبح تا سه ساعت از شب گذشته يا در زواياى كاروانسرا خوابيده‌اند ، يا در خفاياى طويله پوز بر زمين مىزنند . اما شبها وقت خواب زوار و مسافرين از مكامن مثل گرگ بيرون آمده ، شبيخون مىنمايند . بيچاره زائر خسته و مانده و بىخوابى كشيده ، سحر يا صبح هم بايد بار كند مست خواب و غرق بيخودى است . بزها با كمال عجله آنچه ذخيرهء زائر است از جو و ميوه و نان و غيره حتى پنبهء لحاف او را كشيده مىخورند . و ظرف آب و غليان او را شكسته مىچرند . لا محاله در سال دويست تومان به واسطهء اين بزها ضرر واردين اين كاروانسرا است . و حاصل آن جهت دالاندار اينست كه اين چهار بز را در بهار به يك تومان يا كمتر خريده و در زمستان به سه تومان يا بيشتر مىفروشد . [ پل دلاك ] دوشنبه بيست و هفتم : اول صبح وارد كاروانسراى پل دلاك شدم . اين كاروانسرا از بناهاى ديوانى عهد آقا محمد شاه رضوان اللّه عليه است . و اين رودخانه مبداء و منبعش كوه زرد بختيارى است . و فاضل آب رودخانهء قم و ساوه به اينجا آمده ، منتهاى آن شوره‌زارهاى قرب ورامين است كه بقيهء اين آب آنجا فرو رفته ، مبدل به نمك مىشود . [ حوض سلطان ] شب سه‌شنبه : از پل دلاك شبگير نموده ، به حوض سلطان شش فرسخى مىروند . هوا امشب بسيار سرد است . در اين شش فرسخ مسافت ، اقلا چهار فرسخ از قوافل سواره و پياده و بنهء زوار عتبات عاليات مرور شد . سه‌شنبه بيست و هشتم : اول صبح به رباط جديد حوض سلطان كه از ثلث مرحوم خسرو خان والى گرجستانى ساخته شده ، وارد شدم . اگرچه منزل كمياب است . امّا مكارى جهت بنده منزلى معين كرده بود . به حجره ورود نموده ، جناب حاجى آقا محمد